Lịch sử lớp 6 Kết nối tri thức với cuộc sống bài 5

Lịch sử lớp 6 Kết nối tri thức với cuộc sống bài 5

Hướng dẫn Giải Lịch sử 6 Bài 5: Xã hội nguyên thủy chi tiết, đầy đủ nhất, bám sát nội dung bộ SGK Kết nối tri thức, giúp các em học tốt hơn.

Phần mở đầu

Có một bức tranh được cho là của người nguyên thuỷ vẽ cảnh đi săn trên vách hang Loto Ca-ba-lôt (Tây Ban Nha), với niên đại khoảng 10 000 năm trước. Một số người cho rằng người nguyên thuỷ sống như những bầy động vật hoang dã, lang thang trong các khu rừng rậm, không có tổ chức, ăn sống nuốt tuơi,… Liệu trong thực tế có đúng như vậy không?

Hướng dẫn giải:

– Mô tả bức tranh của người nguyên thủy vẽ cảnh đi săn

+ Người nguyên thủy dùng những mảnh đá nhọn khắc sâu vào vách hang đá để vẽ hình.

+ Trong hình vẽ những người cầm cung tên, mũi lao nhắm bắn vào một đàn hưu đang chạy.

– Hình 1 gợi cho chúng ta một phần đời sống của người nguyên thủy, cụ thể là:

+ Hoạt động săn bắt động vật là một trong những phương thức kiếm sống của người nguyên thủy.

+ Trong quá trình tìm kiếm thức ăn hoặc xua đuổi thú dữ, người nguyên thủy có sự hợp tác, chung lưng đấu cật với nhau.

+ Người nguyên thủy đã biết chế tạo ra cung tên, mũi lao phóng để việc săn bắt động vật được hiệu quả hơn và an toàn hơn.

1. Các giai đoạn phát triển của xã hội nguyên thủy

1/ Xã hội nguyên thủy đã trải qua những giai đoạn phát triển nào?

2/ Dựa vào bảng trên, hãy cho biết đời sống vật chất tinh thần và tổ chức xã hội của Người tối cổ và Người tinh khôn

Hướng dẫn giải:

1/ Xã hội nguyên thủy kéo dài hàng triệu năm và trải qua 2 giai đoạn phát triển: bầy người nguyên thủy và công xã thị tộc.

2/ Người tối cổ

Người tối cổ

Người tinh khôn

Đời sống

vật chất

– Biết ghè đẽo đá để làm công cụ.

– Biết giữ lửa và tạo ra lửa.

– Lấy săn bắt và hái lượm làm nguồn sống chính.

– Sống trong các hang động, mái đá.

– Biết mài đá để tạo ra cộng cụ sắc bén.

– Biết chế tạo cung tên, gốm, dệt vải.

– Biết trồng trọt và chăn nuôi.

– Biết dựng lều bằng cành cây và xương thú để ở.

Đời sống

tinh thần

– Làm đồ trang sức.

– Vẽ tranh trên vách đá.

– Làm đồ trang sức.

– Vẽ tranh trên vách đá.

– Tục chôn người chết, đời sống tâm linh.

Tổ chức

xã hội

– Sống thành từng bầy.

– Trong mỗi bầy đã có người đứng đầu, có sự phân công lao động.

– Sống quần thụ trong các thị tộc.

– Nhiều thị tộc họ hàng, sống cạnh nhau tạo thành bộ lạc.

2. Đời sống vật chất và tinh thần của người nguyên thủy trên đất nước Việt Nam

1. Quan sát hình 3 (tr. 21) và so sánh với công cụ bằng đá ở Núi Đọ (hình ,4 tr.19), em nhận thấy kĩ thuật chế tác công cụ giai đoạn Bắc Sơn có điểm gì tiến bộ hơn?

2/ Khai thác kênh hình và thông tin ở mục 2, hãy cho biết những nét chính về đời sống và vật chất, tinh thần của người nguyên thủy trên đất nước Việt Nam

Hướng dẫn giải:

1/ Công cụ bằng đá ở Bắc Sơn tiến bộ hơn chứng tỏ họ đã biết cải tiến công cụ. Từ chỗ chỉ biết ghè đẽo, họ đã biết mài đá, tạo ra nhiều loại công cụ khác nhau. Các công cụ này nhọn, sắc hơn, dễ cầm nắm, thuận tiện cho lao động và mang lại năng suất cao hơn.

2/

– Đời sống vật chất của người nguyên thủy ở Việt Nam:

+ Công cụ lao động từng bước được cải tiến.

+ Sinh sống chủ yếu trong các hang động, mái đá hoặc các túp lều lợp bằng cỏ khô hay lá cây.

+ Phương thức lao động dần có sự chuyển biến từ: săn bắt hái lượm sang trồng trọt và chăn nuôi.

– Đời sống tinh thần của người nguyên thủy ở Việt Nam:

+ Làm đồ trang sức bằng: đất nung, vỏ ốc biển.

+ Chế tạo nhạc cụ (đàn đá).

+ Vẽ tranh trên vách hang.

+ Có tục chôn người chết và đời sống tâm linh.

Phần luyện tập và vận dụng

1/ Theo em, lao động có vai trò như thế nào trong việc làm thay đổi con người và cuộc sống của người nguyên thuỷ?

2/ Đời sống vật chất, tinh thần và tổ chức xã hội của Người tinh khôn có những điểm nào tiến bộ hơn so với Người tối cổ?

3/ Tìm trên lược đồ hình 4 (tr.22) kết hợp với tra cứu thông tin từ sách, báo và internet, hãy cho biết các di tích thời đồ đá được phân bố ở những tỉnh nào ngày nay và sự phân bố đó nói lên điều gì.

Hướng dẫn giải:

1/ Lao động giúp tạo ra thức ăn, của cải cho con người

Trong quá trình lao động, tìm kiếm thức ăn, đôi bàn tay của người nguyên thủy dần trở nên khéo léo, cơ thể cũng dần biến đổi để trở thành Người hiện đại. Nhờ có lao động, con người đã từng bước tự cải biến, hoàn thiện mình và làm cho đời sống ngày càng phong phú hơn.

2/- Những điểm tiến bộ trong đời sống vật chất và tinh thần của Người tinh khôn so với Người tối cổ:

Người tối cổ

Người tinh khôn

Đời

sống

vật

chất

Nguyên liệu chủ yếu

để chế tác công cụ

– Đá cuội.

– Đá cuội.

– Xương thú.

Kĩ thuật chế tác

công cụ lao động

– Ghè đẽo thô sơ.

– Ghè đẽo.

– Mài 2 mặt, mài nhẵn; đục lỗ

– Làm gốm.

Phương thức

kiếm sống

– Săn bắt hái lượm (đời sống con người phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên).

– Trồng trọt chăn nuôi (đời sống của con người bớt phụ thuộc vào tự nhiên).

Nơi cư trú

– Sinh sống trong các hang động, mái đá.

– Dựng lều bằng cành cây hoặc xương thú để ở.

Đời sống tinh thần

– Làm đồ trang sức bằng vỏ ốc, xương thú.

– Vẽ trang trên vách đá.

– Làm đồ trang sức bằng vỏ ốc, đất nung, xương thú

– Vẽ tranh trên vách đá.

– Tục chôn người chết, đời sống tâm linh.

3/

  • Di tích thời đồ đá được phân bố ở những tỉnh sau: Thanh Hóa ( Núi Đọ), Quảng Ninh (Hạ Long), Phú Thọ,Vĩnh Yên, Hòa Bình, Hà Tây, Hải Phòng, Hà Giang, Bắc Ninh, Hà Nội, Quảng Bình, Đồng Nai, Bình Phước…
  • Ý nghĩa: Các di tích thời đồ đá được tìm thấy ở miền núi, trung du và đồng bằng, ven các con sông lớn như sông Hồng, sông Mê kong, khu vực ven biển… Vì điều kiện đồng bằng là nơi rất thích hợp cho lúa nước hoang và sau này là lúa nước trồng. Các khu vực miền núi tập trung nhiều hang động, là nơi sinh sống; cung cấp nguồn thức ăn do săn bắt hái lượm.

Video liên quan

admin